Âşık Efkari’nin dediÄŸi gibi;

 

Koca Kafkasların bir parçasıdır.

Böyledir ezeli Çoruh DaÄŸları,

Tepesi dumanlı, altı ormanlı,

 

Kaçkar, Karçal ve Yalnızçam daÄŸları Artvin’i çepe çevre sarar. Bu daÄŸların oluÅŸturduÄŸu derin vadilerden akan Çoruh Nehri kendi medeniyetini yaratmıştır.

 

Sahip olduÄŸu tarihi, kültürel, folklorik, arkeolojik, etnolojik, etnografik deÄŸerler ile doÄŸal güzellikleri bir arada düÅŸünülünce Artvin’in “alternatif” turizmin ülkemizdeki öznesi olduÄŸunu söylemek gerekir.  

 

Çünkü; Artvin’i boydan boya geçen ve çeÅŸitli vadilerdeki ırmaklarla beslenen Çoruh Nehri, ayrı bir doÄŸal güzellik, ayrı bir aktivite zenginliÄŸi, ayrı bir ekosistem oluÅŸturmakta ve buna baÄŸlı olarak farklı bitki, hayvan ve insan habitatlarının yaÅŸamasına olanak saÄŸlamaktadır. Bu nedenlerden dolayı; Artvin il genelindeki görsel manzara bütünlüÄŸü çok çeÅŸitli ve oldukça da zengindir.

 

Bu tespitlerden hareketle; böylesi bir coÄŸrafi alan içerisinde, Ekoturizm yapılabilmesine uygun doÄŸal ortamlar ve bu alanlar içerisinde yaÅŸamakta olan doÄŸal yerel halkın, dogmatik düÅŸüncelerden uzak, yönünü bilgi ve bilimin ışığına dönen ve ona kucak açan bir düÅŸünce yapısı içinde olması da Ekoturizm’in yörede geliÅŸmesine olumlu anlamda katkı saÄŸlamaktadır.

DoÄŸu Karadeniz Bölgesi’nde (özellikle Rize ve Trabzon’da) hor kullanılmış olan coÄŸrafyanın, Artvin’de, sadece yararlılık ve sürdürülebilirlik ilkeleri ve anlayışı içerisinde kullanılmış olduÄŸu görülmektedir. Bu anlamda, Artvinli sahip olduÄŸu coÄŸrafyanın önemini bilmektedir.

 

Ülkemize ait, herhangi bir fiziki haritaya bakıldığında, Artvin il sınırlarını kaplayan bölge yükseltilerinin, ülkemizin diÄŸer il ve bölgelerine göre çok farklı olduÄŸu ve yoÄŸun bir deÄŸiÅŸkenlik gösterdiÄŸi ilk bakışta fark edilmektedir.

 

Elbette ki Anadolu’muzun diÄŸer coÄŸrafi alanlarında da çok güzel tabiat köÅŸeleri, nehirler ve daÄŸlar bulunmaktadır. Ancak, Artvin ilinin, diÄŸer illere olan benzerlikleri yanında, farklılıkları daha çoktur. Ä°ÅŸte bu yönü ile diÄŸer bölgelerden ayrılır. Bir baÅŸka deyiÅŸle, bu farklılıklar Artvin’i alternatif turizmde, alternatifsiz kılmaktadır.

 

DoÄŸa açısından, insanın yaÅŸamını sürdürebilmesi bakımından, oldukça sert ve zorlu olan bu bölgede, Artvinliler coÄŸrafyaya egemen olmak adına, ondan maksimum düzeyde yararlanma yeteneÄŸi ve becerisini geliÅŸtirmiÅŸlerdir. 

 

Son dönemde DoÄŸu Karadeniz ve Kuzey DoÄŸu Anadolu ekseninde bir heyecan, bir telaÅŸ dikkatleri çekmektedir. “Bölgesel Planlama” diye özetlenen sihirli sözcükler geldi, hayatımızın içine yerleÅŸti. KulaÄŸa da hoÅŸ gelen bu kavramlar “Artvin ve Turizm” konusunda neredeyse Artvin’in de önüne geçmiÅŸ bulunmaktadır.

 

Projeler, planlar havada uçuÅŸuyor. Bu proje ve Planların özü, özeÄŸi de turizme dayanıyor. Dünyada ve ülkemizde kitle turizminden hızlı bir ÅŸekilde alternatif turizme yönelim sürecine girilen günümüzde, Artvin bölge illeri arasında nihayet ve ilk defa PÄ°LOT Ä°L olma fırsatına ulaÅŸmıştır.

 

Ä°ÅŸte bu noktada, iÅŸ böyle olunca da; küçük, nüfusu az, ekonomisi zayıf, kıraç, daÄŸlık bir il (?) olarak komÅŸularımıza göre hep geride kalmış olan Artvin için durum tersine dönmeye baÅŸlamıştır.  

 

Artvin üzerinde proje ve planların havada uçuÅŸtuÄŸunu vurgulamıştım. O kadar ki; Artvin’in de stant açtığı Emiit Uluslararsı Turizm Fuarı’nda (Ä°stanbul), Yusufeli merkezli olmak üzere Artvin fotoÄŸrafları ve unsurları Çoruh adlandırmasıyla Erzurum standını renklendiriyordu.

 

Yakın bir geçmiÅŸe kadar ağırlıklı olarak, Karadeniz sanki Rize’de son bulan bir yerdi. Artvin burada yoktu. Karadeniz turları Rize’de sonlanıyor, ara sıra da -ehveni ÅŸer- Sarp’a ÅŸöyle bir geçilip dönülüyordu.     

 

Sümela, Uzungöl, Ayder vb. bölgemizdeki diÄŸer destinasyonlara yüz binlerce turist gelirken kimseler çıkıp da;

 

-“bölgesel planlama” ÅŸart. DoÄŸu Karadeniz’de böyle bir turizm olmalı. Karadeniz Rize’de deÄŸil, Artvin’de son bulur. Artvin yaylaları ve köyleri de en az Rize ve Trabzon’dakiler kadar güzel ve önemlidir, demedi. Taa ki; Ekoturizm, Alternatif Turizm türleri açısından keÅŸfedilmemiÅŸ bir cennet olarak sırasını bekleyen Artvin’in önemi kendiliÄŸinden ortaya çıkana kadar.

 

Örnekler daha bitmedi. Kaçkarlardan komÅŸumuz olan Rize’de HELISKY (helikopter kayağı) uzun yıllardır yapılmaktaydı. Ancak, son yıllarda HELISKY Kaçkarların Artvin etaplarına kayınca, sporcular konaklamalarını da Artvin bölgesine kaydırınca bir yaygaradır koptu.

 

-efendim neymiÅŸ; HELISKY daÄŸlarda otları eziyormuÅŸ, yabani hayvanları korkutuyormuÅŸ. Metrelerce karın üzerinde yapılan bu spor Rize bölgesinde yapılırken böyle feryatlar nedense hiç yükselmiyordu?!

 

Bakınız; Artvin Kaçkarlar, Karçallar, Altıparmak DaÄŸları, Yalnızçam DaÄŸları; baÅŸta Çoruh Nehri ve Barhal Çay’ı olmak üzere çok ve güçlü akarsuları ve böylesi bir coÄŸrafyada ÅŸekillenen ekosistemi ve kültürel yapısı ile çok özel bir bölgedir. Daha düne kadar Artvin için dezavantaj olarak deÄŸerlendirilen bu özellikler bugün bir “deÄŸer” olarak karşımıza çıkmaktadır.

 

 

TÜRSAB baÅŸkanı BaÅŸaran ULUSOY’un bizzat katıldığı, “DoÄŸu Karadeniz Bölgesi’nde Kültür-DoÄŸa Turizmi” konulu sempozyum, bir bilgi ÅŸöleni olarak yetersiz kaldı. Ä°l Kültür ve Turizm Müdürünün, kültür ve turizm vizyonu olan yerel sivil toplum kuruluÅŸlarının konuÅŸmadığı; altı konuÅŸmacıdan üç tanesinin “Orman Mühendisi” olduÄŸu bir turizm sempozyumundan da çok ÅŸey beklememek lazım gelir.

 

Oysaki daha bir ay önce Artvin Çoruh Üniversitesi’nde düzenlenen “Ormancılık” kongresinde turizm çevreleri, faaliyeti -olması gerektiÄŸi gibi- seyirciler arasındaki yerlerinden izlemiÅŸlerdi.

 

Artvin’de düzenlenen söz konusu etkinlikte, Artvin vurgularının turizm alanlarının dışında, daha çok yokluk, göç, çile vb. gibi duygusal tespitlerle sınırlı olması sempozyumu içerik açısından da zayıflatmıştır. 

 

Ayrıca Kültür ve Turizm MüdürlüÄŸü tarafından üretilen ve Artvin’i bir turistik ürün olarak tanıtırken kullanılmaya baÅŸlanan ve salonun her yerine döÅŸenmiÅŸ bulunan ve Artvin’i vurgulayan, kabul gören ve yaygınlık kazanan sloganlar; YeÅŸil Yolculuk; Artvin, Bir Tatil Ä°ki Ülke; Artvin&Batum, GöÄŸe KomÅŸu Topraklar; Artvin, Alternatif Turizmde, Alternatifsiz Ä°l; Artvin nedense sempozyumda ilgi görmedi. 

 

Sunumlarda dikkat çeken durumlardan bir tanesi de; Doç. Dr. Aydın TÜFEKÇÄ°OÄžLU tarafından yapılan ve bir çeÅŸit Artvin brifingi olan sunuda kullanılan pek çok istatistiÄŸin 2000’li ilk yıllara ait olmasıydı. Sunuda, Maral Åželalesi, Ciro ÇaÄŸlayanı, Mencuna Åželalesi vb. gibi son derece önemli ve güzel Artvin ÅŸelaleleri dururken Tortum (Erzurum) Åželalesin’nin kullanılması da özensiz ya da gereksiz bir durum olarak görülmelidir. Aynı sunuda, konuÅŸmacının Trabzon Turizm MüdürlüÄŸü’nden aldığı bilgiler ışığında Uzungöl’e yılda 120 bin ziyaretçinin geldiÄŸini, Borçka Karagöl’e ise (tamamen atarak) 3-4 bin kiÅŸinin ancak gelmiÅŸ olabileceÄŸini söylerken, dinleyiciler arasında bulunan Ä°l Kültür ve Turizm Müdürü tarafından düzeltilerek 30 bin kiÅŸi bilgisini salondakilerle birlikte öÄŸrenmiÅŸ olduÄŸunu da trajik komik bir durum olarak yaÅŸadık. Trabzon Kültür ve Turizm MüdürlüÄŸü’nden istatistik alan hocamız, Artvin’le ilgili istatistikler için nedense Artvin Kültür ve Turizm MüdürlüÄŸü ile temas kurmamış olmalı ki, bunun yerine tahmin etmeyi, Artvin’cesi “iÅŸkembeden atmayı” tercih etmiÅŸtir.

 

Artvin;

 

Kaçkarlar, Karçallar, Altıparmak DaÄŸları, Yalnızçam DaÄŸları,

Çoruh Nehri ve Barhal Çay’ı olmak üzere çok ve güçlü akarsuları ve Gölleri,

%57’lik orman varlığı, bitki çeÅŸitliliÄŸi, yaban hayatı ve milli parkları,

Barhal Vadisi (Yusufeli) ,

ÇaÄŸlayan Vadisi (Meydancık),

Papart Ormanları,

Camili (Macahel) Bölgesi,

Sarp Sınır Kapısı,

AhÅŸap ve TaÅŸ mimarisinin en güzel örneklerine rastlanan yaylaları,

Arhavi, Hopa ve Kemalpaşa Plajları,

Arhavi-Yusufeli parkuru,

Ardanuç Cehennem Deresi Kanyonu, Adakale, Bilbilan yaylası ile

Köklü, renkli ve zengin kültürel yapısı ve eklenecek daha pek çok potansiyeli ile baÅŸlı başına bir Turistik varış yeridir.

 

Artvin ve Turizm konusunda bundan sonraki süreçte de çok ÅŸey yazılacaktır. Ancak, ara baÅŸlıkta vurguladığım gibi “kimse kendisini Artvin üzerinden pazarlamasın”!